{"id":2676,"date":"2024-12-09T15:26:58","date_gmt":"2024-12-09T15:26:58","guid":{"rendered":"https:\/\/taskarnasaba.com.ng\/?p=2676"},"modified":"2024-12-09T15:27:32","modified_gmt":"2024-12-09T15:27:32","slug":"tarihin-masarautar-katsina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676","title":{"rendered":"Tarihin Masarautar Katsina"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Wannan rubutu da ake karantawa zai ba mu \u0199arin haske game da wannan gari na Katsina.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Katsina, babbar Masarauta ce, kuma mai da\u0257a\u0257\u0257en tarihi. Ta na \u0257aya daga cikin asalin garuruwan \u0198asar Hausa.<\/p>\n\n\n\n<p>Kafin zamowarta wannan babban birni da a yau ya zama Hedikwatar Jihar Katsina sannan kuma Fadar Masarautar Katsina. Ta ta\u0253a zama a wani gari da yake da tazarar kimanin kilomita 32 daga Katsinan yau.<\/p>\n\n\n\n<p>Sunan wannan gari shi ne \u2018Dur\u0253i ta Kusheyi.\u2019 Wannan gari shi ne asalin Fadar Mulkin Daular Katsina.<\/p>\n\n\n\n<p>Wannan Masarauta cike take da ababen tarihi, a cikin wancan garin na Dur\u0253i, akwai wannan kuka ta na nan, akwai wani Dutse da su mutanen Dur\u0253i suka ta\u0253a bautawa, sannan akwai wata Hasumiya da ta haura shekaru 600 mai suna; Gobarau, a garin na Katsina. Kuma dai wannan gari shi ne matsugunnin tsohuwar makarantar da ta yaye Firimiyan Najeriya da kuma na Arewa ta farko.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Asalin Kafuwar Garin Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Babu wata tsayayyiyar magana dangane da shekara, ko kuma ha\u0199i\u0199anin mutumin da ya kafa wannan tsohon birni, mai tsohon tarihi na Katsina. Amma akwai hujjoji birjik (Ingawa, 2006; Lugga, 2004; Mamman, 2015), da ke tabbatar da tasowar Fadar Masarautar ta Katsina daga wani tsohon \u0199auye mai suna Dur\u0253i ta Kusheyi.<\/p>\n\n\n\n<p>Katsina kamar sauran manyan Masarautun \u0198asar Hausa, gidan sarautarta ya na da dangantaka da gidan Bayajidda.<\/p>\n\n\n\n<p>Farko wannan Fada ta Katsina ta faro ne daga garin Dur\u0253i ta Kusheyi, wanda a nan Sarkin Katsina na farko, sarki Kumayau jikan Bayajidda ya zauna da shi da jama\u2019arsa. Bayan ya yi mulkinsa ya gama kuma sai Sarki Runba-Runba, daga shi kuma sai Sarki Bataretare, sannan sai Sarki Yankatsari, sai kuma Sarki Jibda Ya\u0199i (Sana&#8217;u), sai kuma Sarki Muhammadu Korau wanda shi ne ya fara bun\u0199asa garin na Katsina.<\/p>\n\n\n\n<p>Kamar yadda aka bayyana da farko, babu wata kafa da ta bayyana a wacce shekara ce ko kuma wane ne asalin mutumin da ya kafa wannan gari. Amma abin da muka tabbatar a binciken da muka gudanar shi ne cewa, ya kamata ya zama akwai mutane kamar yadda aka saba a al\u2019adance da suke raye a wannan yanki a \u0199auyuka tun kafin zuwan sarkin da ya baro Dur\u0253i ya dawo Katsina.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Asalin Sunan Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wannan suna na Katsina akwai mashahuran ra&#8217;ayoyi mabambanta dangane da shi. Na farko, a bisa ruyawar kunne ya girmi kaka, an samu cewa, a \u0257aya daga cikin sarakunan garin \u2018Dur\u0253i ta Kusheyi\u2019, akwai wanda yake da mata mai suna \u2018Katsi\u2019, a lokacin da aka yi wannan \u0199aura daga Dur\u0253i aka dawo zuwa wannan gari da ake kira Katsina ta yau, sai ya biyo mutane ya na tambayar cewa, \u2018Katsi na nan?&#8217; saboda haka sai aka rage yawan sunan koma Katsina.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma a ra\u2019ayin Ingawa (2006), ya kawo cewa, wannan suna na Katsina ya samo asali ne daga sunan wani daga cikin \u01b4a\u01b4an sarautar Dur\u0253i.<\/p>\n\n\n\n<p>Bayan tasowar Sarki Korau da jama\u2019arsa, sai aka yi wa wannan gari da wannan suna na Katsina. Ya kuma kafa hujjarsa da cewa kasantuwar akwai wancar Kuka mai suna \u2018Katsi\u2019 da take a garin \u2018Dur\u0253i ta Kusheyi\u2019 ita ma ta na iya zamowa cewa, shi wannan mutum mai suna \u2018Katsi\u2019 shi ya shuka ta.<\/p>\n\n\n\n<p>Sannan kuma akwai wata ruyawa ita ma ta \u2018Kunne ya girmi kaka\u2019 da ke cewa asalin wannan suna ya samo ne daga sunan wani bawan shi Sarki Korau da yake tura shi ya na wakiltarsa a wajen ginin Ganuwar garin Katsina.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dur\u0253i ta Kusheyi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dur\u0253i, gari ne a cikin jihar Katsina, wanda ke da tazarar kusan kilomita 32 daga birnin Katsina. Wannan gari shi ne asalin Fadar Masarautar Katsina.<\/p>\n\n\n\n<p>Akwai abaven tarihi a wannan gari da ke tabbatar da kasantuwarsa Fadar Mulkin Katsina ta farko.<\/p>\n\n\n\n<p>Wannan gari yanzu an fi kiransa da Dur\u0253i ta Kusheyi saboda samuwar kusheyi (\u0199aburbura) irin na mutenen da. Wasu daga cikin ruwayoyin da muka samu na kunne ya girmi kaka sun labarta mana cewar, Kusheyin guda shida ne, wato adadin sarakunan da suka zauna a garin kafin komawar garin Katsina. Amma a wani \u0199auli sun ce, ba wai Kusheyin Sarakuna ba ne, a\u2019a, Kusheyi ne dai na jama\u2019ar gari saboda a al\u2019adar mutanen gurin idan mutum ya mutu akan binne shi da dukkan abubuwan da ya mallaka.<\/p>\n\n\n\n<p>Wannan ra\u2019ayi ya samu goyon bayan Hukumar tarihi da al\u2019adu ta Katsina (History and Culture Bureau), wanda wani jami\u2019inta ya shaida mana cewar, akwai wasu abubuwa da masana tarihiri suka ha\u0199o wanda ke tabbatar da faruwar wancan zance, ita ma dai wannan maganar ba ta samu \u0199arfafa da gani ta zahiri game da shi abin da aka tono \u0257in ba.<\/p>\n\n\n\n<p>Daga cikin abubuwan tarihin da har yanzu ke raye a wannan gari akwai Fadar Masarautar wacce ke kewaye da Duwatsu da suke a jere kamar Katanga da kuma sar\u0199in Bishiyoyi.<\/p>\n\n\n\n<p>A cikin Fadar akwai wata Kuka mai suna \u2018Katsi\u2019, wacce wasu ke ala\u0199anta samuwar sunan Katsina daga ita wannan kukar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"511\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-fadar-kumayau8714253194290508198-1025x511.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2663\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-fadar-kumayau8714253194290508198-1025x511.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-fadar-kumayau8714253194290508198-300x150.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-fadar-kumayau8714253194290508198-768x383.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-fadar-kumayau8714253194290508198-1536x766.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-fadar-kumayau8714253194290508198-600x299.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-fadar-kumayau8714253194290508198.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Fadar Sarakunan Farko ta Katsina da ke garin Dur\u0253i ta Kusheyi |Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1025\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-katsi-11442174507222441232-769x1025.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2664\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-katsi-11442174507222441232-769x1025.jpg 769w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-katsi-11442174507222441232-225x300.jpg 225w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-katsi-11442174507222441232-768x1024.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-katsi-11442174507222441232-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-katsi-11442174507222441232-600x800.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-katsi-11442174507222441232.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Kukar Katsi<\/em> <em>| Hoto: rumbunilimi <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Sannan kuma akwai wani Dutse mai ban al\u2019ajabi da ake kira \u2018Dutsen Bataretare\u2019, dutsen da aka ce shi Sarki Batare da jama\u2019arsa suka bautawa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"614\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-bataretare4008347018671256115-1025x614.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2665\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-bataretare4008347018671256115-1025x614.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-bataretare4008347018671256115-300x180.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-bataretare4008347018671256115-768x460.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-bataretare4008347018671256115-600x359.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-bataretare4008347018671256115.jpg 1297w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Dutsen Bataretare<\/em> <em>| Hoto: rumbunilimi <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Majiyar kunne ya girmi kaka ta labarta mana cewar, a wancan zamanin ana yi wa wannan Dutse yanka, saboda haka idan mutum ya taka shi to zai haukace ko kuma ya mutu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sannan kuma akwai kusheyin mutanen da, wato \u0199aburbura, wa\u0257anda daga su ne aka canjawa garin suna ya zama &#8216;Dur\u0253i ta Kusheyi.&#8217;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kushewa7930215078296241628-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2666\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kushewa7930215078296241628-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kushewa7930215078296241628-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kushewa7930215078296241628-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kushewa7930215078296241628-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kushewa7930215078296241628-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kushewa7930215078296241628.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Wani \u0199abarin Mutananen Dauri (Kushewa) | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Sannan kuma dai shi garin ya sha zama Kushewa a kankansa, sai kuma daga baya mutane su sake komawa su zauna a cikinsa. A yanzu haka nan akwai jama\u2019a a wannan gari.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gidan Korau, Fadar Masarautar Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gidan Korau, shi ne Fadar Masarautar Katsina. Wannan Gida na Korau an ce, zamanin sarki Muhammadu Korau a shekarar 1348 aka gina shi. Wannan Gida ya na nan a tsakiyar tsohon birnin Katsina.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gida6078225530012198098-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2667\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gida6078225530012198098-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gida6078225530012198098-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gida6078225530012198098-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gida6078225530012198098-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gida6078225530012198098-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gida6078225530012198098.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar shiga Gidan Sarki | Hoto: rumbunilimi<\/em><em> <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gidan-korau7222310552483979805-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2668\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gidan-korau7222310552483979805-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gidan-korau7222310552483979805-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gidan-korau7222310552483979805-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gidan-korau7222310552483979805-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gidan-korau7222310552483979805-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gidan-korau7222310552483979805.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Babbar Majalisar Sarkin Katsina | Hoto: rumbunilimi <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-treasurery1991068430021021652-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2669\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-treasurery1991068430021021652-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-treasurery1991068430021021652-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-treasurery1991068430021021652-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-treasurery1991068430021021652-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-treasurery1991068430021021652-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-treasurery1991068430021021652.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Tsohon Taskar adana ku\u0257a\u0257en Haraji. An gina shi a shekarar 1919. |Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sarkunan Ha\u0253e<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Gidan Dur\u0253awa<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sarkin Katsina Kumayau<\/li>\n\n\n\n<li>Sakin Katsina Rumba Rumba<\/li>\n\n\n\n<li>Sarkin Katsina Bataretare<\/li>\n\n\n\n<li>Sarkin Katsina Jin Marata<\/li>\n\n\n\n<li>Sarkin Katsina Yankatsari<\/li>\n\n\n\n<li>Sarkin Katsina Jibda Ya\u0199i Sanau). <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sarakunan Ha\u0253e<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Gidan Korau<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Muhammadu Korau 1348 \u2013 1398<\/li>\n\n\n\n<li>Usman Maje 1398 \u2013 1405<\/li>\n\n\n\n<li>Ibrahim Soro 1405 \u2013 1408<\/li>\n\n\n\n<li>Marubuci &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;1408 \u2013 1426<\/li>\n\n\n\n<li>Muhammadu Turare 1426 \u2013 1436<\/li>\n\n\n\n<li>Ali Murabus 1436 \u2013 1462<\/li>\n\n\n\n<li>Ali Karya 1462 \u2013 1475<\/li>\n\n\n\n<li>Usman Tsaga Rana 1475 \u2013 1525<\/li>\n\n\n\n<li>Usman Damisa Gudu 1525 \u2013 1531<\/li>\n\n\n\n<li>Ibrahim Maje 1531 \u2013 1599<\/li>\n\n\n\n<li>Malam Yusufu 1599 \u2013 1613<\/li>\n\n\n\n<li>Abdul\u0199adir 1613 \u2013 1615<\/li>\n\n\n\n<li>Ashafa 1615 \u2013 1615<\/li>\n\n\n\n<li>Gabdo 1615 \u2013 1625<\/li>\n\n\n\n<li>Muhammadu Wari 1625 \u2013 1637.<\/li>\n\n\n\n<li>Muhammadu Tsaga Rana 1637 \u2013 1649<\/li>\n\n\n\n<li>Mai \u0257araye 1649 \u2013 1660<\/li>\n\n\n\n<li>Sulaiman 1660 \u2013 1673<\/li>\n\n\n\n<li>Usman Tsaga Rana 1673 \u2013 1692<\/li>\n\n\n\n<li>Toyariru 1692 \u2013 1705<\/li>\n\n\n\n<li>Yanka Tsari (Uban Yara I) 1705 \u2013 1708<\/li>\n\n\n\n<li>Uban Yara II 1708 \u2013 1740<\/li>\n\n\n\n<li>Jan Hazo (\u0257an Uban Yara) 1740 \u2013 1751<\/li>\n\n\n\n<li>Tsaga Rana 1751 \u2013 1764<\/li>\n\n\n\n<li>Muhammadu Kayiba 1764 \u2013 1771<\/li>\n\n\n\n<li>Karya Giwa 1771 \u2013 1788<\/li>\n\n\n\n<li>Giwa Agwaragi 1788 \u2013 1802<\/li>\n\n\n\n<li>Gozo 1802 \u2013 1804<\/li>\n\n\n\n<li>Bawa \u0257an Giwa 1804 \u2013 1805<\/li>\n\n\n\n<li>Muhammadu Maremawa 1805 \u2013 1806<\/li>\n\n\n\n<li>Magajin Haladu 1806 \u2013 1807.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sarakunan Fulani<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Dallazawa<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Umarun Dallaje 1807 \u2013 1835<\/li>\n\n\n\n<li>Muhammadu Bello 1835 \u2013 1844<\/li>\n\n\n\n<li>Saddi\u0199u 1344 \u2013 1869<\/li>\n\n\n\n<li>Ahmadu Rufa\u2019i 1869 \u2013 1869<\/li>\n\n\n\n<li>Ibrahim 1869 \u2013 1882<\/li>\n\n\n\n<li>Musa 1882 \u2013 1887<\/li>\n\n\n\n<li>Abubakar 1887 \u2013 1905<\/li>\n\n\n\n<li>Yero 1905 \u2013 1906. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Sullu\u0253awa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Muhammadu Dikko&nbsp;1906 &#8211; 1944 A.D.<\/li>\n\n\n\n<li>Usman Nagogo&nbsp;1944 \u2013 1981 A.D.<\/li>\n\n\n\n<li>Muhammad Kabir Usman&nbsp;1981 &#8211; 2008 A.D.<\/li>\n\n\n\n<li>Abdulmumini Kabir Usman&nbsp;2008 zuwa yau. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Hasumiyar Gobarau, Katsina<\/strong><br \/><br \/>Wannan Hasumiya mai tsohon tarihi an gina ta a shekarar 1348, a zamanin sarkin Katsina Muhammadu Korau (Kangiwa, 2014).<\/p>\n\n\n\n<p>Ita wannan Hasumiya wani \u0253angare ce ta babban Masallacin Juma\u2019a da ke cikin tsohon birnin Katsina. Wannan Masallaci ya ta\u0253a zama babbar Jami\u2019ar da take a matsayin reshen Jami\u2019ar Sankore da ke Timbuktu ta \u0199asar Mali. <\/p>\n\n\n\n<p>Ko siffar wannan Hasumiya na tabbatar da haka. Bayan wannan kuma wannan Masallaci shi ne masallacin farko da aka fara yi a garin na Katsina.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1025\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gobarau7627142379836201068-769x1025.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2670\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gobarau7627142379836201068-769x1025.jpg 769w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gobarau7627142379836201068-225x300.jpg 225w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gobarau7627142379836201068-768x1024.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gobarau7627142379836201068-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gobarau7627142379836201068-600x800.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-gobarau7627142379836201068.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Hasumiyar Gobarau, Katsina. | Hoto: rumbunilimi <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ita wannan Hasumiya a wancan lokaci ita ce gini mafi tsawo a garin na Katsina, saboda haka takan zama wata kafa ta le\u0199en asirin tsaro. Abin nufi shi ne cewa; Ana hawa kanta a hango nesa, musamman yankin Gobir, don hango abokan gaba daga nesa idan sun yi nufin kawo wa Katsina hari, wannan kuma takan bai wa ita Katsina cikakkiyar damar shirya fa\u0257a da wa\u0257annan abokan gaba.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"225\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/images-2024-12-09t1403418236437679099746996-300x225.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2674\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/images-2024-12-09t1403418236437679099746996-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/images-2024-12-09t1403418236437679099746996-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/images-2024-12-09t1403418236437679099746996.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Wani sashen garin Katsina, daga Hasumiyar Gobarau. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wannan gini da ake gani ba wai shi ne asalin ginin na farko ba, a&#8217;a, akwai wani lokaci a baya da ginin ya ruguje, a saboda haka a zamanin wani sarki daga cikin sarakunan Katsina sai aka tattara magina na gargarjiya suka sake gina ta da zallar kwa\u0253a\u0253\u0253iyar \u0199asa da sauran sinadaran gini na asali.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1025\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/gobarau_minaret_17286503642402757044-769x1025.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2675\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/gobarau_minaret_17286503642402757044-769x1025.jpg 769w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/gobarau_minaret_17286503642402757044-225x300.jpg 225w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/gobarau_minaret_17286503642402757044-768x1024.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/gobarau_minaret_17286503642402757044-600x800.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/gobarau_minaret_17286503642402757044.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ginin Hasumiyar Gobarau a yau. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofofin Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0198ofar Guga, Katsina<\/p>\n\n\n\n<p>Wannan \u0199ofa ta na daga cikin \u0199ofofin da aka gina a \u0199arni na 15. Wannan suna nata ya samo asali ne daga sunan wata matar Sarkin Gobir Bawa Jan Gwarzo, wacce ta zo ta fallasa asirin shi Bawa Jan Gwarzo na shirin da ya ke yi na kawowa Katsina ya\u0199i.<\/p>\n\n\n\n<p>To da ta zo shiga garin Katsina ta shigo ne ta wannan \u0198ofa. Saboda jin da\u0257in wannan labari da ta zo da shi, sai Sarkin Katsina na wannan lokacin ya sa aka sakawa wannan \u0199ofa sunan wannan mata ta Bawa Jan Gwarzo (Mamman, 2015).<\/p>\n\n\n\n<p>Amma a Ingawa (2006), ya zo cewa, sunan wannan \u0198ofa ya samo asali ne daga sunan wani Basarake wai shi \u2018Buga\u2019, wanda kuma ya fito ne daga zuriyar Dur\u0253awa, wato sarakunan Dur\u0253i. Kamar yadda ya kawo ya ce, &nbsp;shi ne sarkin da ya fara sarautar garin na Bugaje.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-guga816038502489962736-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2678\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-guga816038502489962736-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-guga816038502489962736-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-guga816038502489962736-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-guga816038502489962736-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-guga816038502489962736-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-guga816038502489962736.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar Guga, Katsina. | Hoto: rumbunilimi <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar \u01b3an\u0257aka, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0198ofa ce da aka gina tun cikin \u0199arni na 15 (Mamman, 2015). Ta samu wannan suna ne daga sunan basaraken da ke ri\u0199e da sarautar \u01b3an\u0257akan Katsina (Mamman, 2015; Ingawa, 2006).<\/p>\n\n\n\n<p>Ita kuma wannan sarauta ta \u01b3an\u0257aka ita ce sarautar Dutsinma, wato hakimin Dutsinma shi ne \u01b3an\u0257akan Katsina. A wani zamani can baya a wannan unguwa gidansa yake, saboda haka ake kiran \u0199ofar da wannan suna. <\/p>\n\n\n\n<p>Amma Mamman (2015), ya bambanta a nan da cewa, shi Basarake mai wannan suna \u01b3an\u0257akan Katsina ya na fita ta wannan \u0199ofa ne idan zai tafi \u0199asarsa haka nan ma kuma idan ya dawo ta wannan \u0199ofa yake shigowa gari.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-daka8582272603886172073-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2679\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-daka8582272603886172073-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-daka8582272603886172073-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-daka8582272603886172073-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-daka8582272603886172073-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-daka8582272603886172073-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-daka8582272603886172073.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar \u01b3an\u0257aka, Katsina. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar \u0198aura, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0198ofar \u0198aura, ta samu wannan suna ne daga sunan \u0198auran Katsina, wanda kamar yadda aka sani sarauta ce ta jarumin mutumin da ke jagorantar rundunar ya\u0199i.&nbsp; Wannan \u0199ofa a kusa da gidan \u0198auran Katsina take. Saboda haka sai ake kiran wannan \u0199ofa da sunan \u0198ofar \u0198aura (Ingawa, 2006; Mamman 2015).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kaura6621314747620313041-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2680\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kaura6621314747620313041-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kaura6621314747620313041-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kaura6621314747620313041-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kaura6621314747620313041-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kaura6621314747620313041-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kaura6621314747620313041.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar \u0198aura, Katsina. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0198ofa ce da aka gina ta a \u0199arni na 15 (Mamman, 2015). Ko kuma \u0199arni na 14 a zamanin sarkin Katsina&nbsp;Muhammadu Korau&nbsp;(Ingawa, 2006). Sunan wannan \u0199ofa ya samo asali ne daga sunan sarautar garin Dur\u0253i wacce yanzu ake kira da Dur\u0253i ta Kusheyi. <\/p>\n\n\n\n<p>Ingawa (2006), ya kawo cewa a zamanin da ya shu\u0257e, sararakunan baya; Wanda mu\u0199aminsu ya ke da daidai da na hakiman yanzu, sukan zauna ne a cikin gari, sannan kuma akan kira dukkan unguwannin da suke zaune ciki da sunan sarautarsu, to shi sarkin Dur\u0253i ya na zaune ne a wannan unguwa ta kusa da wannan \u0199ofa, saboda haka sai ake kiranta da sunan wannan Hakimi na Dur\u0253i. Mamman (2015) ya kawo wani ra&#8217;ayi da ya yi kama da wannan.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-durbi9218502471993900824-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2681\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-durbi9218502471993900824-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-durbi9218502471993900824-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-durbi9218502471993900824-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-durbi9218502471993900824-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-durbi9218502471993900824-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-durbi9218502471993900824.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar Dur\u0253i, Katsina, | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Sauri, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ba mu da cikakken bayani, game da tarihin wanzuwar \u0198ofar. Duk lokacin da muka samu za mu wallafa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-sauri4681153089327922149-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2682\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-sauri4681153089327922149-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-sauri4681153089327922149-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-sauri4681153089327922149-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-sauri4681153089327922149-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-sauri4681153089327922149-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-sauri4681153089327922149.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0198ofar Sauri, Katsina <em>| Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Turmi, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ba mu da cikakken bayani, game da tarihin wanzuwar \u0198ofar da kuma hotonta. Duk lokacin da muka samu za mu wallafa<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Keke, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0198ofa ce da aka yi ta bayan zuwan Turawa, an yi ta a bayan gidan sarkin Katsina, \u0199ofa ce da Turawa ke bi su na zuwa gidan sarki daga unguwar Bariki. Sannan a lokacin sukan hau Keke ko kuma Keken Dawaki, saboda haka ake kiran wannan \u0199ofa da sunan \u0199ofar Keke (Ingawa, 2006).<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ba mu samu hoton \u0198ofar ba izuwa yau, duk lokacin da muka samu za mu wallafa<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Agulu, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0198ofa ce mai \u0199yaure, ta samo sunanta ne daga wanda ke tsaron \u0199ofar, shi kuma wannan mutum Agulu, bawan sarki ne, sannan kuma shi ne haunin Katsina, duk lokacin da aka samu wani mutumin da hukuncin kisa ya hau kansa shi ke zartar da wannan hukuncin (Ingawa 2006).<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Ba mu samu hoton \u0198ofar ba izuwa yau, duk lokacin da muka samu za mu wallafa<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Gazobi, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ba mu da cikakken bayani, game da tarihin wanzuwar wannan \u0198ofar da kuma hotonta. Duk lokacin da muka samu za mu wallafa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar \u0198waya, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0198ofar \u0198waya \u0199ofa ce da ke kan hanyar zuwa Dutsinma. Ta samu wannan suna nata ne daga sunan wani mai unguwa da ke zaune a unguwar da wannan \u0198ofa take.<\/p>\n\n\n\n<p>Sunan wannan mai unguwa shi ne \u2018Magaji \u0198waya,\u2019 Magaji \u0198waya mutum ne jarumi (Ingawa, 2006). Amma a ruwayar Mamman (2015) ya kawo cewa sunan wannan \u0198ofa ya samo asali ne daga sunan wani Basaraken Ha\u0253e wanda ke mulkin wani gari mai suna \u0198waya. <\/p>\n\n\n\n<p>Sannan kuma shi wannan Basarake shi ke samowa sarkin wannan zamanin nasa hatsi, wato Dawa da Gero da sauransu. Sannan kuma ya \u0199ara da cewa wannan \u0198ofa ta ita ne wani waliyi mai suna Wali Jo\u0257a ya fita garin Katsina lokacin da Sarki ya kore shi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kwaya5242430412744011462-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2684\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kwaya5242430412744011462-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kwaya5242430412744011462-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kwaya5242430412744011462-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kwaya5242430412744011462-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kwaya5242430412744011462-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-kwaya5242430412744011462.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar \u0198waya, Katsina. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Waziri, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0198ofa ce da aka yi ta daga baya, an gina wannan \u0199ofa a zamanin Wazirin Katsina Haruna. Wannan \u0199ofa ta na nan tsakanin \u018aatakum da babbar kasuwar Katsina. Dalilin samar da wannan \u0198ofa shi ne, don a samarwa jama&#8217;ar da ke zaune a bayan wannan Ganuwa sau\u0199in shiga garin Katsina (Lugga, 2004; Ingawa, 2006)<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ba mu samu hoton \u0198ofar ba izuwa yau, duk lokacin da muka samu za mu wallafa<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Soro, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ita ce mashigar Fadar Mulkin Masarautar Katsina.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"2560\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2691\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1.jpeg 1920w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1-225x300.jpeg 225w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1-769x1025.jpeg 769w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1-1152x1536.jpeg 1152w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1-1536x2048.jpeg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katsina-Kofar-Soro-1-600x800.jpeg 600w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0198ofar Marusa, Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wannan \u0199ofa ta samo sunanta ne daga sunan wani mutum wanda ya shahara wajen kamun Bayi, shi wannan mutum \u2018Marusa\u2019 ya \u0199ware sosai wajen kamun Bayi, idan ya fita kamo Bayi yakan cinnawa gari wuta sai jama\u2019a su fita da gudu shi kuma ya kama na kamawa. A saboda wannan dalilin ne ma yasa ake yi masa kirari da&nbsp;&#8216;<em>Marusa mai wuta aljihu<\/em>&#8216; &nbsp;(Ingawa, 2006).<\/p>\n\n\n\n<p>Bayan wannan kuma akwai wata ruyawar da ta tafi a kan cewa, sunan wannan \u0198ofa ya samo asali ne daga sunan wani basaraken garin Dutsi mai suna Usman Marusa, an ce duk lokacin da zai tafi \u0199asarsa yakan fita ta wannan \u0199ofa haka nan ma idan ya tashi dawowa ta wannan \u0199ofa yake dawowa (Ingawa, 2006; Mamman, 2015).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-marusa2285437093044681645-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2686\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-marusa2285437093044681645-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-marusa2285437093044681645-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-marusa2285437093044681645-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-marusa2285437093044681645-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-marusa2285437093044681645-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-kofar-marusa2285437093044681645.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar Marusa, Katsina. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Hukumar Gargajiya ta Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wannan kalma ta NA, ta\u0199aitawa ce ta kalmomin Turanci wato; &#8216;Native Authority.&#8217; Kalmomin Kalmomin da za a iya fassarawa da Hukumar Gargajiya.<\/p>\n\n\n\n<p>Hukuma ce da Turawa suka yi amfani da ita wajen gudanar da mulkin mallakarsu a fakaice.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-na4517408675181320497-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2693\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-na4517408675181320497-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-na4517408675181320497-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-na4517408675181320497-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-na4517408675181320497-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-na4517408675181320497-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-na4517408675181320497.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Fuskar shiga ginin Hukumar Gargajiya ta Katsina. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Kwalejin Horas da Malamai ta Katsina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wannan makaranta mai tsohon tarihi, ita ce makaranta mafi da\u0257ewa a duk fa\u0257in Arewancin Najeriya. Ta na daga cikin jagaban makarantun da suka yaye \u0257aliban da suka jagoranci Najeriya tun Dauri. Daga cikin tsofaffin \u0257alibanta akwai Sir. Ahmadu Bello, da kuma Sir. Abubakar Tafawa \u0181alewa.<br><br>An samar da wannan makaranta a shekarar 1921, sannan kuma aka \u0199addamar da ita a ranar 5 ga watan Maris na shekarar 1922 \u0199ar\u0199ashin babban Gwamnan Najeriya (Governor General of Nigeria) Sir\u00a0 Hugh Clifford da \u0257aliban da yawansu ya kai 50 daga dukkan Lardodin Arewa (Kangiwa, 2014) na wancan lokacin wanda yanzu ya ha\u0257a dukkan Jihohin Arewa guda 19.<br><br>Bayan wasu shekaru ana gudanar da karatu a wannan makaranta sai aka canja mata suna ta koma Katsina &#8216;Higher College&#8217; a shekarar 1929 (Nigerian wiki, 2003; Barewa Old Boys Association, 2015).<br><br>Daga baya an \u0257auke wannan Makaranta daga wannan gari na Katsina aka mai da ita Kaduna aka kuma canja mata suna ta koma &#8216;Kaduna College&#8217; (Nigerian wiki, 2003; Barewa Old Boys Association, 2015). Bayan nan kuma sai aka sake \u0257auke ta daga garin na Kaduna aka maida ita garin Zariya, inda aka sake canja mata suna ta koma Zaria Secondary School, sai kuma aka sake canja mata suna ta koma Government College Zaria, sannan aka sake mai da ita Barewa College, sunan da take ri\u0199e da shi har zuwa yau \u0257innan (2024).<br><br>Waccan tsohon gini na Kwalejin Horas da Malamai da ke Katsina shi kuma an ayyana shi ya zama gidan tarihi na \u0199asa a shekarar 1959. Har ya zuwa yau \u0257in nan (2024), wannan Makaranta ta na nan a garin Katsina.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-gate6923173240070036351-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2694\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-gate6923173240070036351-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-gate6923173240070036351-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-gate6923173240070036351-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-gate6923173240070036351-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-gate6923173240070036351-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-gate6923173240070036351.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Mashigar Makarantar. | Hoto: rumbunilimi <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-55384316640247563532-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2695\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-55384316640247563532-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-55384316640247563532-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-55384316640247563532-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-55384316640247563532-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-55384316640247563532-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-55384316640247563532.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Wani sashen wajen Makarantar. | Hoto: rumbunilimi <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-11754175838292231699-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2696\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-11754175838292231699-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-11754175838292231699-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-11754175838292231699-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-11754175838292231699-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-11754175838292231699-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-11754175838292231699.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar sashen Ajujuwa.<\/em> | Hoto: rumbunilimi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-28861179792187851741-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2697\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-28861179792187851741-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-28861179792187851741-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-28861179792187851741-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-28861179792187851741-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-28861179792187851741-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-28861179792187851741.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Wani sashen farfajiyar Makarantar. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-78847501490610801020-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2698\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-78847501490610801020-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-78847501490610801020-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-78847501490610801020-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-78847501490610801020-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-78847501490610801020-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-78847501490610801020.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ajujuwa. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1025\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-45504792179858209282-769x1025.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2699\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-45504792179858209282-769x1025.jpg 769w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-45504792179858209282-225x300.jpg 225w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-45504792179858209282-768x1024.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-45504792179858209282-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-45504792179858209282-600x800.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-45504792179858209282.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Cikin Ajujuwa. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1025\" height=\"769\" src=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-31865220806359534224-1025x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2700\" srcset=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-31865220806359534224-1025x769.jpg 1025w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-31865220806359534224-300x225.jpg 300w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-31865220806359534224-768x576.jpg 768w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-31865220806359534224-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-31865220806359534224-600x450.jpg 600w, https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/katsina-tc-31865220806359534224.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1025px) 100vw, 1025px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0198ofar shiga \u018aakunan kwana. | Hoto: rumbunilimi<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>MADOGARA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ingawa T.L. (2006). Katsina a History of an Ancient City. Hamdala Prinitng and Publishing.<\/li>\n\n\n\n<li>www.rumbunilimi.com.ng<\/li>\n\n\n\n<li>Lugga S.A. (2004). Katsina College. Lugga Press, Katsiana.<\/li>\n\n\n\n<li>Mamman M. (2015). Tarihin Unguwannin Birnin Kastina. Ahmadu Bello Univeristy Press Ltd, Samaru, Zaria-Nigeria.<\/li>\n\n\n\n<li>Barewa Old Boys Association (2015). Brief History of Barewa College, Zaria. An ciro a shekarar (2016) daga shafin: http:\/\/www.boba.org.ng\/history.html<br><br>Kangiwa M.M. (2014). A short Historical Guide on Katsina National Monuments and Sites.<br><br>Katsina Emirate Council (2009). Katsina Emirate Council, Home of Heritage and Hospitality. An ciro a shekarar (2016), daga shafin: http:\/\/www.katsinaemirate.org\/<br><br>Nigerian Wiki (2008). Barewa Collage. An ciro a shekarar (2016), daga shafin: http:\/\/nigerianwiki.com\/wiki\/Barewa College. <\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wannan rubutu da ake karantawa zai ba mu \u0199arin haske game da wannan gari na Katsina. Katsina, babbar Masarauta ce, kuma mai da\u0257a\u0257\u0257en tarihi. Ta na \u0257aya daga cikin asalin garuruwan \u0198asar Hausa. Kafin zamowarta wannan babban birni da a yau ya zama Hedikwatar Jihar Katsina sannan kuma Fadar Masarautar Katsina. Ta ta\u0253a zama a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2692,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-2676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-masarautu"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tarihin Masarautar Katsina<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tarihin Masarautar Katsina\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wannan rubutu da ake karantawa zai ba mu \u0199arin haske game da wannan gari na Katsina. Katsina, babbar Masarauta ce, kuma mai da\u0257a\u0257\u0257en tarihi. Ta na \u0257aya daga cikin asalin garuruwan \u0198asar Hausa. Kafin zamowarta wannan babban birni da a yau ya zama Hedikwatar Jihar Katsina sannan kuma Fadar Masarautar Katsina. Ta ta\u0253a zama a [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Taskar Nasaba\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-09T15:26:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-09T15:27:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Salahuddeen Muhammad\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Salahuddeen Muhammad\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676\"},\"author\":{\"name\":\"Salahuddeen Muhammad\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/person\/44e1eb0350c3f1b57f525e9d3ebe4753\"},\"headline\":\"Tarihin Masarautar Katsina\",\"datePublished\":\"2024-12-09T15:26:58+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-09T15:27:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676\"},\"wordCount\":2908,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg\",\"articleSection\":[\"Masarautu\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676\",\"url\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676\",\"name\":\"Tarihin Masarautar Katsina\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg\",\"datePublished\":\"2024-12-09T15:26:58+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-09T15:27:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg\",\"width\":1200,\"height\":900},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tarihin Masarautar Katsina\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/\",\"name\":\"Taskar Nasaba\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#organization\",\"name\":\"Taskar Nasaba\",\"url\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cropped-TN_WHITE.jpg-removebg-preview.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cropped-TN_WHITE.jpg-removebg-preview.png\",\"width\":343,\"height\":345,\"caption\":\"Taskar Nasaba\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/person\/44e1eb0350c3f1b57f525e9d3ebe4753\",\"name\":\"Salahuddeen Muhammad\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG-20191129-WA0036-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG-20191129-WA0036-100x100.jpg\",\"caption\":\"Salahuddeen Muhammad\"},\"description\":\"\u018aanjarida, marubuci, mai manufar bun\u0199asa harshen Hausa da al'adar da ba ta yi karan-tsaye a addini ba.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/taskarnasaba.com\"],\"url\":\"https:\/\/taskarnasaba.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tarihin Masarautar Katsina","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tarihin Masarautar Katsina","og_description":"Wannan rubutu da ake karantawa zai ba mu \u0199arin haske game da wannan gari na Katsina. Katsina, babbar Masarauta ce, kuma mai da\u0257a\u0257\u0257en tarihi. Ta na \u0257aya daga cikin asalin garuruwan \u0198asar Hausa. Kafin zamowarta wannan babban birni da a yau ya zama Hedikwatar Jihar Katsina sannan kuma Fadar Masarautar Katsina. Ta ta\u0253a zama a [&hellip;]","og_url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676","og_site_name":"Taskar Nasaba","article_published_time":"2024-12-09T15:26:58+00:00","article_modified_time":"2024-12-09T15:27:32+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":900,"url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Salahuddeen Muhammad","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Salahuddeen Muhammad","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676"},"author":{"name":"Salahuddeen Muhammad","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/person\/44e1eb0350c3f1b57f525e9d3ebe4753"},"headline":"Tarihin Masarautar Katsina","datePublished":"2024-12-09T15:26:58+00:00","dateModified":"2024-12-09T15:27:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676"},"wordCount":2908,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg","articleSection":["Masarautu"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676","url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676","name":"Tarihin Masarautar Katsina","isPartOf":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg","datePublished":"2024-12-09T15:26:58+00:00","dateModified":"2024-12-09T15:27:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#primaryimage","url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg","contentUrl":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg","width":1200,"height":900},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?p=2676#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/taskarnasaba.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tarihin Masarautar Katsina"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#website","url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/","name":"Taskar Nasaba","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#organization","name":"Taskar Nasaba","url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cropped-TN_WHITE.jpg-removebg-preview.png","contentUrl":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cropped-TN_WHITE.jpg-removebg-preview.png","width":343,"height":345,"caption":"Taskar Nasaba"},"image":{"@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/person\/44e1eb0350c3f1b57f525e9d3ebe4753","name":"Salahuddeen Muhammad","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/taskarnasaba.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG-20191129-WA0036-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG-20191129-WA0036-100x100.jpg","caption":"Salahuddeen Muhammad"},"description":"\u018aanjarida, marubuci, mai manufar bun\u0199asa harshen Hausa da al'adar da ba ta yi karan-tsaye a addini ba.","sameAs":["https:\/\/taskarnasaba.com"],"url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/taskarnasaba.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Palace_of_Katsina_Emirate_02.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2676"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2701,"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2676\/revisions\/2701"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/taskarnasaba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}